Het eerste Belgische EOSC Nationaal Tripartite Evenement (NTE) vond plaats op 16 april 2024 in het Paleis der Academiën in Brussel. Het werd georganiseerd door BELSPO (Belgian Science Policy Office) in nauwe samenwerking met EWI (Departement Economie, Wetenschap en Innovatie) en de FWB (The Wallonia Brussels Federation - Scientific Research), in kader van het Belgisch Voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie.
De NTE begon met een boeiende postersessie, die de aanwezigen de kans bood om meer te leren over 41 projecten, use cases, initiatieven en organisaties in België die werken om Open Wetenschap in het land vooruit te helpen. Bij de opening van het evenement benadrukte Gaétan du Roy van MFWB dat België er trots op is betrokken te zijn bij de European Open Science Cloud. Vervolgens werd de succesvolle uitrol van de Vlaamse Open Science Board (FOSB) benadrukt door Marc Vanholsbeeck van Belspo, die ook een overzicht gaf van opmerkelijke organisaties die Open Science praktijken helpen implementeren in België.
Het evenement omvatte ook een interventie van vertegenwoordigers van de EOSC Tripartite Governance, die elkaar ontmoetten tijdens het EOSC European Tripartite evenement in Brussel eerder die ochtend. Michael Arentoft van de EU Commissie herinnerde het publiek eraan dat het onderzoek van vandaag data-gedreven is en krachtige computernetwerken vereist. Hij informeerde het publiek over de lancering van de eerste web presence van de EOSC EU Node die een paar dagen na het evenement gepland staat. De website legt de basis voor het toekomstige dynamische web front-office van het EOSC EU-knooppunt, dat in de herfst van 2024 moet verschijnen.
Karel Luyben, voorzitter van de EOSC Association, legde het concept van de voor EOSC beoogde federatie en de rol van knooppunten uit. In zijn toespraak benadrukte hij wat de federatie zal bieden aan onderzoeksgemeenschappen in verschillende wetenschappelijke disciplines bovenop FAIR-gegevens. De interventie van de Tripartite Samenwerking werd afgesloten door Volker Beckman, medevoorzitter van de EOSC Stuurgroep, die sprak over het belang van e-infrastructuren en de noodzaak om deze open te stellen voor alle onderzoeksdomeinen om de investeringen van landen op de meest efficiënte manier te benutten.
Investments in e-infrastructures that now sometimes are domain specific, should be open to all research domains in order to use the investments in the most efficient way.
De keynote van het evenement werd online gebracht door Sabina Leonelli, wetenschapsfilosoof aan de Universiteit van Exeter in het Verenigd Koninkrijk. In haar tot nadenken stemmende toespraak trok Leonelli de traditionele praktijken en criteria van wetenschappelijke uitmuntendheid in twijfel, die vaak geen rekening houden met niet-academische expertise van onderzoekers. Concluderend dat openheid al lang een constitutieve waarde is van wetenschappelijk onderzoek, riep ze op tot een inclusief en verantwoord gebruik van Open Science principes.
Het evenement werd afgesloten met een tweetal boeiende paneldiscussies, die vertegenwoordigers van de Open Science gemeenschap in België samenbrachten. De eerste groep panelleden wisselde ideeën uit over uitdagingen in verband met open onderzoek, zoals de kosten verbonden aan het publiceren in Open Access tijdschriften. Het tweede panel onderzocht de betrokkenheid van België in EOSC. Er werd benadrukt dat EOSC meer is dan een technische infrastructuur, en dat zowel individuen als gemeenschappen een belangrijke rol spelen in EOSC.
It is crucial to say what EOSC is: a federation that doesn’t want to replace existing systems, but wants to federate them, connect them and bring them together.
