Naar aanleiding van de start van een nieuwe Vlaamse legislatuur 2024-2029 heeft het (voormalige) Departement EWI (nu WEWIS), in haar beleidsvoorbereidende rol, een systeemanalyse ‘Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie (O&O&I) uitgevoerd, gekoppeld aan een uitgaventoetsing ‘Vlaams beleid in het kader van productiviteit’. O&O&I vormt immers een van de belangrijkste drijvers van productiviteit(sgroei).
Deze systeemanalyse zal de basis vormen voor het opstarten van een strategische dialoog met alle relevante stakeholders, met het oog op het vormgeven van een Vlaamse productiviteitsagenda en het omkeren van de trend van haperende productiviteitsgroei. De dialoog moet leiden tot overkoepelende en/of sectorale kennis-, -innovatie-, valorisatie- en vereenvoudigingsagenda’s met wederzijdse engagementen vanwege de publieke en private actoren.’
Vlaamse Versnelling
Op 18 februari lanceerde minister-president Matthias Diependaele de ‘Vlaamse Versnelling’: het productiviteitsoffensief voor de Vlaamse economie en industrie.
De Vlaamse economie en industrie gaan al even door zwaar weer. De impact van technologische, digitale en energetische evoluties, gecombineerd met geopolitieke verschuivingen, werkt door in de waardeketens, de arbeidsmarkt en de algemene prijsniveaus. Hoe we Vlaanderen de komende jaren door deze transities loodsen, zal bepalend zijn voor onze toekomstige welvaart.
Met de Vlaamse Versnelling start de minister-president een regeringsbreed offensief om de productiviteit en de competitiviteit van de Vlaamse economie, en dus de welvaart en het welzijn in Vlaanderen, duurzaam te versterken in een snel veranderende wereld.
De vaststelling is dat de sleutel tot een duurzame economische toekomst voor Vlaanderen ligt in het verhogen van onze productiviteit. Productiviteit meet de efficiëntie waarmee we kapitaal, arbeid en grondstoffen omzetten in goederen en diensten. Hoewel het verhogen van de werkzaamheidsgraad een bekende manier is om economische groei te stimuleren, is het op lange termijn vooral productiviteitsgroei die de belangrijkste motor is achter toenemende welvaart en economische vooruitgang.
Hefbomen voor de Vlaamse Versnelling
Een versterkte productiviteit komt niet tot stand door één bepaalde actie. Er is nood aan een gecoördineerde inzet en een regeringsbreed actieplan teneinde deze doelstelling te behalen.
Vlaanderen beschikt over belangrijke beleidshefbomen die rechtstreeks inwerken op de productiviteit(sgroei) en competitiviteit van de Vlaamse economie. We kunnen dit als volgt voorstellen:
Vlaanderen zal op al deze velden concrete acties ondernemen. De Vlaamse Versnelling onderscheidt hierbij drie centrale werven:
- Een gecoördineerde en versterkte inzet op vlak van economie, wetenschap, innovatie, industrie, buitenlandse (handels)zaken en digitalisering;
- Een verhoogde aandacht voor (kritische) infrastructuur die essentieel is voor economische ontwikkeling. Met name inzake mobiliteit, (haven)infrastructuur, omgevingsbeleid, circulaire economie en energie;
- Menselijk kapitaal: Het versterken van de vaardigheden en kennis van onze arbeidskrachten evenals de managementvaardigheden van ondernemers. Een aanklampend arbeidsmarktbeleid en activerend sociaal beleid zijn hierbij cruciaal.
O&O&O-systeemanalyse: onderbouwing van de Vlaamse Versnelling en uitnodiging tot strategische dialoog
Naar aanleiding van de start van een nieuwe Vlaamse legislatuur 2024-2029 heeft het (voormalige) Departement EWI, in haar beleidsvoorbereidende rol, een systeemanalyse ‘Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie (O&O&I) uitgevoerd, gekoppeld aan een uitgaventoetsing ‘Vlaams beleid in het kader van productiviteit’. O&O&I vormt immers een van de belangrijkste drijvers van productiviteit(sgroei).
IDEA Consult heeft deze oefening begeleid en voorliggend rapport opgesteld op basis van deskresearch en documentanalyse, data-analyse en mapping, benchlearning, diepte-interviews, focusgroepen en de inzet van een internationaal expertenpanel.
Het nieuwe Vlaams regeerakkoord 2024-2029 ‘Samen werken aan een warm en welvarend Vlaanderen’ verwijst naar deze systeemanalyse en stelt: ‘op basis van de lopende O&O&I-systeemevaluatie bekijken we de wenselijkheid om de verschillende financieringskanalen te rationaliseren zodat daar efficiëntiewinsten uit te halen zijn.’
In de beleidsnota van minister-president Diependaele, tevens bevoegd voor Economie, Innovatie en Industrie, Buitenlandse Zaken, Digitalisering en Facilitair Management wordt eveneens verwezen naar de systeemanalyse op volgende wijze:
‘ (…) Daarom zet de Vlaamse Regering ook volop verder in op het stimuleren van onderzoek & ontwikkeling & innovatie en de bijdrage die O&O&I kan leveren aan de productiviteitsgroei.
Het Departement EWI rondt daartoe in het najaar 2024 de systeemanalyse O&O&I en uitgaventoetsing ‘Vlaams beleid in het kader van productiviteit’ af. De systeemanalyse benadrukt dat een productiviteitsbeleid verder gaat dan een O&O&I-beleid en ook complementaire investeringen vraagt in onderwijs, menselijk kapitaal, (digitale) vaardigheden, levenslang leren, vlot werkende arbeidsmarkt, digitale en fysieke infrastructuur, verminderen van regeldruk, …
Deze systeemanalyse zal de basis vormen voor het opstarten van een strategische dialoog met alle relevante stakeholders, met het oog op het vormgeven van een Vlaamse productiviteitsagenda en het omkeren van de trend van haperende productiviteitsgroei. De dialoog moet leiden tot overkoepelende en/of sectorale kennis-, -innovatie-, valorisatie- en vereenvoudigingsagenda’s met wederzijdse engagementen vanwege de publieke en private actoren.’
Het Departement EWI kijkt alvast uit naar deze strategische dialoog en nodigt alle stakeholders binnen de quadruple helix (kennisinstellingen, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en overheid) uit er actief aan deel te nemen, mede geïnspireerd door de inzichten van dit rapport.
In onze volgende WEWIS-nieuwsbrieven zullen we dieper in detail in gaan op de inhoud van de systeemanalyse.
